پایه

دسته موتور چیست + علائم خرابی دسته موتور پراید، تیبا، پژو 405

علائم خرابی دسته موتور همراه با عکس

دسته موتور به‌عنوان یکی از اجزای حیاتی در سیستم قوای محرکه خودرو، نقشی کلیدی در عملکرد ایمن، کم‌صدا و روان آن ایفا می‌کند. این قطعه پل ارتباطی بین موتور و بدنه خودرو بوده و نقش‌های متعددی را برعهده دارد. باتوجه‌به اهمیت بسیار بالای این قطعه، انتخاب و خرید مناسب آن از اهمیت بالایی برخوردار است و می‌تواند در عملکرد بهتر دیگر بخش‌های مرتبط با خود نیز مؤثر باشد. با انتخابی هوشمندانه و خرید دسته موتور مناسب، می‌توانید از بهبود کارکرد خودرو خود و حفظ سلامت سایر اجزای آن اطمینان حاصل کنید و سفری مقرون‌به‌صرفه و لذت‌بخش را تجربه کنید. 

دسته موتور چیست و چه وظایفی دارد؟

دسته موتور به دلیل اینکه یکی از مهم‌ترین قطعات هر خودرویی به شمار به شمار می‌رود، باتوجه‌به نوع و جنس خود از شکل ظاهری متفاوتی برخوردار است. به‌طورکلی، دسته‌موتورها از دو بخش اصلی تشکیل می‌شوند؛ یک صفحه فلزی که به موتور و بدنه خودرو متصل شده و وظیفه دارد تا وزن موتور و نیروهای وارده به آن را تحمل کند. به همین دلیل نیز باید مقاوم و محکم باشد تا در اثر فشارهای وارده آسیب نبیند. در مقابل یک بخش جاذب ارتعاش داریم که این بخش می‌تواند از جنس لاستیک یا مایع هیدرولیکی باشد و وظیفه جذب ارتعاشات و ضربات موتور را بر عهده دارد.

دسته‌موتورهای لاستیکی به طور معمول از یک صفحه فلزی و یک بلوک لاستیکی تشکیل می‌شوند؛ درحالی‌که دسته‌موتورهای هیدرولیکی از یک سیلندر فلزی، یک پیستون و مایع هیدرولیکی تشکیل شده‌اند. تعداد و محل دقیق قرارگیری این قطعه در مدل‌های مختلف آن باتوجه‌به مدل خودرو متفاوت است. دسته‌موتورها در قسمت‌های جلویی، جانبی و عقبی موتور نصب می‌شوند تا بتوانند ثبات و تعادل موتور را در تمام جهات حفظ کنند. اگر بخواهیم این وظایف را به طور جزئی بررسی کنیم، شامل موارد زیر می‌شوند:

 

دسته موتور چیست


مهار ارتعاشات و ضربات موتور:
موتور در حین کار، به طور ذاتی با ارتعاشات و لرزش‌هایی همراه است. دسته موتور با جذب این ارتعاشات، مانع از انتقال آنها به بدنه و کابین خودرو می‌شود و تجربه‌ای آرام و بدون تنش را برای راننده و سرنشینان به ارمغان می‌آورد.

تحمل وزن موتور: موتور خودرو از وزنی قابل‌توجه برخوردار است که باید به طور متعادل و ایمن در جای خود ثابت نگه داشته شود. دسته موتور با تحمل وزن موتور، این وظیفه را به نحو احسن انجام می‌دهد و از ایجاد تنش و فشار بر روی سایر اجزای خودرو جلوگیری می‌کند.

حفظ تعادل موتور: دسته موتور با ثابت نگه‌داشتن موتور در جای خود، به حفظ تعادل و پایداری خودرو در هنگام رانندگی، به‌خصوص در پیچ‌ها و مانورهای ناگهانی کمک می‌کند.

کاهش فشار وارده به شاسی: دسته موتور با جذب بخشی از نیروهای وارده به موتور، از انتقال آنها به شاسی خودرو جلوگیری می‌کند و از ایجاد ترک و خمیدگی در شاسی در اثر ضربه و تکان‌های شدید پیشگیری می‌کند.

انواع دسته موتور

به‌طورکلی، دو نوع دسته موتور در خودروها وجود دارد:

دسته موتور لاستیکی: این نوع دسته موتور رایج‌ترین و پرکاربردترین دسته موتور بوده و از یک هسته فلزی و یک پوشش لاستیکی تشکیل شده است. خاصیت ارتجاعی لاستیک، ارتعاشات و ضربات موتور را جذب می‌کند و از انتقال آنها به بدنه و کابین خودرو جلوگیری می‌کند. از اصلی‌ترین مزایا و معایب این نوع دسته موتور می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • قیمت مناسب
  • نصب آسان
  • عملکرد قابل‌قبول در شرایط معمولی
  • عمر کوتاه‌تر
  • افزایش احتمال نشت روغن در برخی از مدل‌ها

دسته موتور هیدرولیکی: این نوع دسته موتور متشکل از یک سیلندر پر از مایع هیدرولیکی و یک پیستون است که فشار مایع هیدرولیکی، ارتعاشات موتور را به طور مؤثرتر و ساده‌ای جذب کرده و از انتقال آنها به بدنه خودرو، کابین و سرنشینان جلوگیری می‌کند. مهم‌ترین مزایا و معایب این مدل شامل موارد زیر می‌شود:

  • عملکرد بسیار مؤثر در جذب ارتعاشات
  • عمر طولانی‌تر
  • پایداری بیشتر در شرایط سخت
  • قیمت گران‌تر
  • نصب پیچیده‌تر
  • احتمال نشتی مایع هیدرولیکیعلائم خرابی دسته موتور


دسته موتور الکترونیکی:
یکی از پیشرفته‌ترین و جدیدترین انواع دسته موتور، مدل‌های برقی یا الکترونیکی هستند که با برخورداری از قطعات الکترونیکی می‌توانند به طور فعال لرزش‌ها را کنترل کنند. این نوع سیستم می‌تواند به تغییرات در شرایط رانندگی خیلی روان و به‌صورت خودکار واکنش نشان داده و لرزش‌ها را تا حد زیادی کاهش دهد. مزایا و معایب این نوع دسته موتور به شرح زیر است:

  • دوام و ماندگاری بالا
  • عملکرد عالی در شرایط مختلف
  • قیمت بسیار بالا
  • به‌کارگیری در خودروهای لوکس و پیشرفته

دسته‌ موتور فلزی: اگر خودرویی با موتور سبک‌وزن و کوچک دارید، با استفاده از انواع دسته‌ موتور فلزی می‌توانید سواری راحت و آسان داشته باشید. این دسته‌موتورها با کمک پیچ‌ها و اتصالات صلب به شاسی و بدنه خودرو متصل می‌شوند و به آنها جوش می‌خورند. معایب و مزایای این نوع دسته موتور شامل موارد زیر می‌شود:

  • تناسب بالا با موتورهای سبک‌وزن
  • عدم مهار کامل لرزش‌ها و تکان‌های موتور 
  • احتمال شکست و خرابی در دوره‌های با سرعت بالاتر

برای اینکه بتوانید بهترین مدل دسته موتور را برای خودرو خود تهیه کنید، باید به عوامل مختلفی مانند مدل خودرو، شرایط رانندگی و بودجه خود توجه داشته باشید. اگر به دنبال یک گزینه مقرون‌به‌صرفه هستید و در شرایط معمولی رانندگی می‌کنید، دسته موتور لاستیکی می‌تواند انتخاب مناسبی برای شما باشد. در نقطه مقابل اگر هدف شما داشتن بهترین عملکرد در جذب ارتعاشات است و همچنین در شرایط سخت نیز رانندگی می‌کنید، دسته موتور هیدرولیکی گزینه مناسب‌تری برایتان خواهد بود.

تعداد دسته موتور در خودرو

تعداد دسته موتور در خودروها باتوجه‌به شرایط مختلفی چون مدل خودرو، نوع موتور و نوع جعبه‌دنده تغییر پیدا می‌کند. در حالت کلی در خودروهایی با موتور عرضی به صورتی که در آن موتور به‌صورت افقی در عرض خودرو قرار گرفته باشد، معمولاً از سه دسته موتور استفاده می‌شود؛ یک دسته موتور در قسمت پایین و جلو موتور قرار گرفته و وظیفه تحمل وزن موتور و جذب ارتعاشات و ضربات عمودی موتور را بر عهده می‌گیرد. در مقابل دو دسته موتور نیز در قسمت‌های جانبی موتور، وظیفه جذب ارتعاشات و ضربات جانبی موتور و حفظ تعادل موتور را به دوش می‌کشند. 

این تعداد برای موتورهایی با قرارگیری طولی یعنی قرارگیری به‌صورت طولی در خودرو، دو عدد است، به‌نحوی‌که یک عدد در پایین و جلو موتور و یک عدد در قسمت‌های جانبی آن قرار داده می‌شوند. عوامل متعددی بر تعداد دسته موتور در خودرو تأثیرگذار هستند که از مهم‌ترین آنها می‌توان ۳ عامل زیر را عنوان کرد:

  • وزن موتور: هرچه که موتور سنگین‌تر باشد، به دسته‌موتورهای بیشتری برای تحمل وزن خود نیاز دارد.
  • نوع موتور: موتورهای پرقدرت‌تر و با گشتاور بیشتر، ارتعاشات و ضربات بیشتری تولید می‌کنند؛ درنتیجه به دسته‌موتورهای بیشتری برای جذب این ارتعاشات نیاز دارند.
  • نوع جعبه‌دنده: جعبه‌دنده‌های دستی در اغلب مواقع ارتعاشات بیشتری نسبت به گیربکس‎های اتوماتیک تولید می‌کنند و به همین دلیل نیز به دسته‌موتورهای بیشتری برای جذب این ارتعاشات نیاز دارند.

در صورت عدم آشنایی با محل دقیق قرارگیری دسته‌ موتورها، می‌توانید از دفترچه راهنمای خودرو یا یک مکانیک متخصص کمک بگیرید. همچنین در نظر داشته باشید که حتماً برای تعویض دسته موتور، باید به یک تعمیرگاه مجاز مراجعه کنید.

علائم و نشانه‌های خرابی دسته موتور

زمانی می‌توان با قطعیت گفت که دسته‌موتورهای موجود در خودرو دچار خرابی شده‌اند که علائم آسیب‌دیدگی را نیز بروز دهند. مهم‌ترین این علائم موارد زیر هستند:

  • لرزش شدید بدنه و کابین خودرو: این لرزش می‌تواند در هنگام شتاب‌گیری، ترمزگیری، دور موتور پایین یا رانندگی در ناهمواری‌ها رخ دهد. لرزش دسته موتور به دلیل ناتوانی در جذب ارتعاشات موتور ایجاد می‌شود.
  • به گوش رسیدن سر سروصدای آزاردهنده از ناحیه موتور: خرابی دسته موتور می‌تواند منجر به صداهایی همچون‌ تق‏تق، ضربه یا جیرجیر شود که در اصل در اثر تماس قطعات داخلی فرسوده و آسیب‌دیده با یکدیگر ایجاد می‌شود.
  • کاهش تعادل و پایداری خودرو در هنگام رانندگی: این مشکل به‌خصوص در پیچ‌ها و مانورهای ناگهانی مشهود است. دسته موتور معیوب به دلیل ناتوانی در ثابت نگه‌داشتن موتور در جای خود، تعادل خودرو را به خطر می‌اندازد.
  • مشاهده نشتی روغن یا مایع هیدرولیکی از دسته موتور: این نشتی می‌تواند از محل اتصال دسته موتور به موتور یا بدنه خودرو رخ دهد. نشتی دسته موتور به دلیل آسیب‌دیدگی یا فرسودگی واشرها و درزگیرها ایجاد می‌شود.
  • دشواری در تعویض دنده: گاهی اوقات به علت خرابی گسترده دسته موتور، ممکن است با مشکلاتی چون لرزش گیربکس و دشواری در تعویض دنده مواجه شویم.
  • افزایش مصرف سوخت: خرابی دسته موتور می‌تواند به کاهش راندمان موتور انجامیده و به دنبال آن افزایش مصرف سوخت را منجر شود.
  • آسیب به سایر اجزای خودرو: حتی وجود آسیب‌های جزئی در دسته موتور می‌تواند به موتور، گیربکس، شاسی و دیگر قطعات نیز صدمه بزند.

عوامل مؤثر بر قیمت دسته موتور

قیمت دسته موتور می‌تواند تحت‌تأثیر عوامل مختلفی قرار بگیرد:

انواع دسته موتور:

این قطعه در مدل‌های مختلف باتوجه‌به جنس و متریال به‌کاررفته در آن قیمتی مختص به خود خواهد داشت. به طور مثال دسته‌موتورهای لاستیک به علت برخورداری از لاستیک در مقابل مدل‌های فلزی ارزان‌تر شناخته می‌شوند. از طرفی دیگر انواع هیدرولیکی و الکترونیکی نیز به علت عملکرد بهتر در جذب ارتعاشات، قیمت گران‌تری نسبت به باقی مدل‌ها دارند.

مدل و برند خودرو:

در خودروهای لوکس و گران‌قیمت، از دسته‌موتورهایی با مواد باکیفیت‌تر و با پیچیدگی ساخت بیشتری استفاده می‌شود که قیمت بالاتر آنها را نسبت به خودروهای معمولی در پی دارد. در مقابل هرچه خودروی شما رایج و پرتیراژ باشد، دسته‌موتورهای آنها نیز به دلیل تولید انبوه و دردسترس‌بودن قطعات یدکی، قیمت مناسب‌تری دارند.

برند و کیفیت دسته موتور:

دسته‌موتورهایی که توسط برندهای معتبر و شناخته شده تولید می‌شوند، به دلیل کیفیت بالا و عملکرد قابل‌اعتماد، قیمت بالاتری نسبت به برندهای متفرقه دارند؛ درحالی‌که دسته‌موتورهای برندهای متفرقه ممکن است قیمت پایین‌تری داشته باشند. البته که کیفیت و عملکرد آنها نیز به‌مراتب پایین‌تر از برندهای معتبر است.

پیچیدگی ساخت:

دسته‌موتورهای ساده با ساختار و عملکرد ابتدایی، قیمت پایین‌تری نسبت به نوع پیچیده دارند. هرچه که دسته موتور خودرو شما پیچیده بوده و با استفاده از تکنولوژی‌های پیشرفته‌تر و مواد باکیفیت‌تر تهیه شده باشد، قیمت بالاتری نیز دارد.

محل خرید:

قیمت دسته موتور در فروشگاه‌های یدکی خودرو می‌تواند باتوجه‌به منطقه، نوع فروشگاه و سیاست‌های فروش متفاوت باشد. در فروشگاه‌های اینترنتی این قضیه متفاوت بوده و امکان مقایسه قیمت‌ها از فروشگاه‌های مختلف وجود دارد و احتمال اینکه بتوانید قیمت مناسب‌تری برای آن پیدا کنید، بیشتر است. 

به یاد داشته باشید که عوامل دیگری مانند هزینه نصب، گارانتی و خدمات پس از فروش نیز می‌توانند بر قیمت نهایی دسته موتور تأثیر بگذارند. با نگهداری و مراقبت صحیح از دسته موتور، می‌توانید عمر مفید آن را افزایش داده و از هزینه‌های اضافی در آینده جلوگیری کنید.

سؤالات متداول

دسته موتور پراید کجاست؟

دسته‌موتورهای پراید در سه‌نقطه از موتور به بدنه این خودرو متصل می‌شوند. یکی از آنها در قسمت زیرین و جلوی موتور قرار دارد، دیگری در قسمت جلویی و سمت راست موتور و دسته موتور نهایی در قسمت عقبی و سمت چپ موتور نصب می‌شوند.

دسته موتور تیبا کجاست؟

محل قرارگیری دسته موتور در خودرو تیبا، به مدل تیبا (1 یا 2)، نوع موتور (8 سوپاپ یا 16 سوپاپ) و نوع دسته موتور (لاستیکی یا هیدرولیکی) بستگی دارد. تیبا 1 با موتور 8 سوپاپ دارای یک دسته موتور در قسمت زیرین و جلوی موتور خود است. درحالی‌که در تیبا 1 با موتور 16 سوپاپ و تیبا 2، دو دسته موتور یکی در زیر موتور و دیگری در جلو و سمت راست آنها قرار می‌گیرند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *